Cukrzyca a ciąża

Dzisiejszym tematem jest ciąża, u osób z cukrzycą (szczególnie cukrzycą przedciążową, często wieloletnią). Temat jest bardzo ważny i bardzo rozległy, więc napewno dzisiejszy wpis nie będzie ostatnim, a mam nadzieję, że rozwieję wiele Waszych wątpliwości i zainteresuje kolejnymi aspektami tego tematu. Na koniec dajcie znać jakie macie przemyślenia własne, o czym chcielibyście jeszcze poczytać, bo jak zawsze tak i tutaj piszę odnosząc własną wiedzę do najważniejszych wytycznych i zaleceń, w konkretnych dziedzinach. Dzisiaj opieram się głównie na Standardach Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego oraz najnowszych Zaleceniach Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.

„Rokowanie, co do długości życia i ogólnego stanu zdrowia osób chorujących na cukrzycę na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat uległo tak znacznej poprawie, że kobiety chorujące na cukrzycę mogą bezpiecznie zachodzić w  ciążę i rodzić zdrowe dzieci.”

(Standardy Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego postępowania u kobiet z cukrzycą. Warszawa, 2011)

Planowanie ciąży

Kobieta chorująca na cukrzycę i planująca potomstwo, powinna odpowiedzialnie i wcześnie zaplanować ciąże, aby przygotować się do niej w sposób świadomy. Powinna być pod jak najszerszą opieką diabetologiczną oraz położniczą, najlepiej około 3-6 miesięcy przed planowanym zapłodnieniem, aby uzyskać najpełniejsze wyrównanie metaboliczne cukrzycy. Zalecane jest stężenie HbA1c < 6,5%, bez ciężkich hipoglikemii, ze stężeniem na czczo w granicach 70-90mg/dl,  w  1 godz. po posiłku <140 mg/dl, w  2 godz. po posiłku >70-90 mg/dl. Oczywiście wszystkie te parametry prowadzą do wyrównania, a dobrze leczona cukrzyca nie stanowi przeszkody w zajściu w ciąże, natomiast jest bardzo ważna dla zdrowia matki i dziecka. Obecnie najlepszą metodą leczenia cukrzycy, pozwalającą uzyskać normoglikemię, jest terapia przy pomocy osobistych pomp insulinowych. Dzięki WOŚP, wyspecjalizowane w opiece nad przyszłą mamą, placówki medyczne wypożyczają nieodpłatnie pompy insulinowe na czas planowania oraz przebiegu ciąży. Niektóre modele pomp są wyposażone w system CGM, czyli ciągłego monitorowania glikemii, co w jeszcze lepszym stopniu pozwala zapanować nad cukrami.

Należy pamiętać, że cukrzyca powoduje jednak ryzyko powikłań diabetologicznych, położniczych i  noworodkowych. Niestety jest ono wysokie i  ciąża u  tych kobiet powinna być bezwzględnie prowadzona w  ośrodku specjalistycznym (III° referencyjności), dysponującym odpowiednio wykształconą kadrą fachową i zapleczem diagnostyczno-leczniczym.

> Aby móc przewidzieć jak będzie przebiegać ciąża i też los ciężarnej, chore na cukrzycę przedciążową klasyfikuje się, w  zależności od wieku zachorowania, czasu trwania cukrzycy i obecności lub braku przewlekłych powikłań cukrzycy.

Wszystkie kobiety z  cukrzycą w  okresie planowania ciąży, w  czasie ciąży i  w  połogu powinny pozostawać pod opieką zespołu diabetologiczno–położniczego, mającego doświadczenie w tej dziedzinie, aby wprowadzić jak najlepsze leczenie cukrzycy, w  tym edukacje diabetologiczną i  dietetyczną, ocenić i  ewentualnie wdrożyć leczenie przewlekłych powikłań cukrzycy (np. obrzęknięte w czasie ciąży nogi, są bardziej podatne na powstanie zmian i stopy cukrzycowej). W okresie planowania ciąży u każdej kobiety chorującej na cukrzyce należy ocenić: – stan wydolności nerek, wykonać badanie ogólne moczu (i ewentualny posiew moczu), ciśnienie tętnicze krwi, stan układu krążenia, stan narządu wzroku,  należy ocenić funkcję tarczycy (TSH). Dieta u kobiety z cukrzycą planującej ciążę nie różni się od standardowej zdrowej diety. Powinna być regulowana w zależności od BMI kobiety. Istotna jest suplementacja kwasem foliowym (min. 0,4mg/dobę) przez okres co najmniej sześciu tygodni, aby zapobiec powstawaniu wad układu nerwowego u dziecka.

Ciąża

W  momencie podejrzenia lub rozpoznania ciąży, należy utrzymać zalecane i wymienone powyżej wartości glikemii (normoglikemia), a stężenie HbA1c badać co ok.6 tygodni. Kontrola zarówno położnicza, jak i diabetologiczna, nawet przy prawidłowo przebiegającej ciąży, powinna być prowadzona w  ośrodkach o  najwyższym stopniu referencji, z  częstością zależną od nasilenia cukrzycy i współistniejących powikłań.

(Kobiety chorujące na cukrzycę ze stwierdzonymi zmianami naczyniowymi powinny wykonać kontrole okulistyczne, co najmniej jednokrotnie w  każdym trymestrze ciąży (w przypadku stwierdzonych zmian na dnie oka, wymagających w  czasie ciąży leczenia okulistycznego należy to leczenie niezwłocznie wdrożyć. Ciąża nie stanowi przeciwwskazania do laseroterapii).

Poród siłami natury

Kobieta chora na cukrzycę może urodzić dziecko siłami natury (!), o ile nie będzie żadnych do tego przeciwwskazań, np. w postaci makrosomii płodu. W trakcie porodu SN czy też CC można mieć stale podłączoną pompę insulinową, w niektórych sytuacjach potrzebne jest podanie insuliny drogą dożylną, ale o tym już zdecyduje lekarz.

Najważniejsze, aby poród był bezpieczny dla Ciebie i Twojego dziecka!

Dlatego warto korzystać z pomocy ośrodków położniczych wyspecjalizowanych w opiece nad kobietami chorymi na cukrzycę.

Wskazanie do cięcia cesarskiego

Wskazaniem do cięcia cesarskiego jest nadmierna masa dziecka. Jeśli w USG masa dziecka będzie wskazywała powyżej 4200g (makrosomia) u  kobiety o  przeciętnym wzroście, lub gdy różnica obwodu brzuszka (AC) i obwodu główki (HC) przekracza 4cm, z uwagi na duże ryzyko dystocji barkowej zawsze rozważane jest zakończenie ciąży poprzez cięcie cesarskie. Również w przypadku rozpoznania nadmiernej masy płodu po ukończonym 37 tygodniu ciąży, napewno powinno zostać rozważone wcześniejsze ukończenie ciąży (próba indukcji porodu).

Jak zminimalizować ryzyko powikłań u dziecka i matki? Złote wskazówki:

  1. Normoglikemia (unikanie hipoglikemii i hiperglikemii, ponieważ obie są groźnymi powikłaniami)
  2. Prowadzenie aktywnego trybu życia powoduje lepsze dotlenienie organizmu (po konsultacji z lekarzem)
  3. Zdrowe odżywianie (spożywanie pokarmów obfitujących w świeże jarzyny, tłuszcze pochodzenia roślinnego, ryby, pokarmy niskoprzetworzone, bez konserwantów i ulepszaczy).
  4. Zakaz palenia tytoniu, picia alkoholu i stosowania jakichkolwiek narkotyków.

Istnieje kilka sytuacji, gdy odradza się zajście w ciążę, u kobiet chorujących na cukrzycę:

-nefropatia manifestującą się klirensem kreatyniny poniżej 40 ml/min;

-niepoddająca się leczeniu retinopatia proliferacyjna;

-zaawansowana choroba niedokrwienna serca niepoddająca się leczeniu (kardiomiopatia przerostowa lub ciężkie upośledzenie funkcji komory systemowej; kardiomiopatia okołoporodowa w przeszłości z jakimkolwiek resztkowym upośledzeniem lewej komory);

-autonomiczna neuropatia z zajęciem układu bodźco-przewodzącego serca lub przewodu pokarmowego.

Gdzie można zgłosić się, aby uzyskać od lekarza poradę na temat macierzyństwa?

Obecnie w Polsce funkcjonuje wiele ośrodków diabetologiczych, w których można skorzystać z fachowej opieki wykwalifikowanych lekarzy, pielęganirek i dietetyków. Adresy tych placówek można uzyskać w poradniach diabetologiczynch oraz na stronie:

http://www.wosp.org.pl/medycyna/nasze_programy/pompy_insulinowe_kobiety_ciezarne

https://www.wosp.org.pl/medycyna/programy/cukrzyca-kobiety-w-ciazy

Życzę powodzenia i dużo zdrowia dla wszystkich przyszłych i aktualnych Mamusi i Tatusiów! 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *